Chính phủ vừa ban hành Nghị định 290/2025/NĐ-CP ngày 06/11/2025 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước. Với mức phạt tăng mạnh và các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm khắc, đây là lúc các doanh nghiệp khai thác nước, thủy điện, và các khu công nghiệp cần nhìn nhận lại hệ thống quản lý của mình. Liệu quy trình vận hành thủ công hiện tại có còn an toàn trước “làn sóng” chuyển đổi số và siết chặt pháp lý này?
1. Điểm nóng pháp lý: Những sai phạm “đắt giá” theo Nghị định 290/2025/NĐ-CP
Nghị định mới áp dụng cho cả tổ chức và cá nhân, trong đó mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân, tối đa lên tới 500.000.000 đồng,,. Dưới đây là các nhóm hành vi rủi ro cao mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:
a. Vi phạm về Giấy phép & Khai thác trái phép
Đây là nhóm hành vi bị xử lý nặng nhất. Việc khai thác vượt lưu lượng hoặc không có giấy phép sẽ đối mặt với các mức phạt lũy tiến:
Khai thác nước mặt không phép: Với các hồ chứa, thủy điện hoặc sản xuất quy mô lớn, mức phạt có thể lên tới 220.000.000 – 250.000.000 đồng,.
Khai thác nước dưới đất: Mức phạt dao động từ vài triệu đến 250 triệu đồng tùy theo lưu lượng (từ 50 m³ đến trên 12.000 m³/ngày đêm).
b. Vi phạm về Quan trắc & Truyền dẫn dữ liệu (Điều 25)
Đây là “bẫy” pháp lý mà nhiều doanh nghiệp vận hành theo lối cũ dễ mắc phải nhất. Nghị định xử phạt rất nặng các hành vi liên quan đến hệ thống giám sát:
• Không lắp đặt thiết bị giám sát: Phạt tiền từ 60.000.000 – 70.000.000 đồng nếu không lắp đặt thiết bị quan trắc, giám sát theo quy định.
• Không truyền dữ liệu: Phạt từ 40.000.000 – 45.000.000 đồng nếu không thực hiện việc truyền dữ liệu quan trắc về hệ thống giám sát của cơ quan nhà nước.
• Gian lận dữ liệu: Hành vi làm sai lệch số liệu quan trắc hoặc can thiệp vào thiết bị để hiển thị sai sự thật sẽ bị phạt từ 80.000.000 – 90.000.000 đồng.
c. Hình phạt bổ sung: “Đòn đau” kinh tế
Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp còn đối mặt với rủi ro:
• Tước quyền sử dụng giấy phép từ 01 đến 12 tháng, đồng nghĩa với việc phải ngừng hoạt động sản xuất.
• Truy thu số lợi bất hợp pháp: Doanh nghiệp buộc phải nộp lại toàn bộ số tiền kiếm được từ việc khai thác nước trong thời gian vi phạm (ví dụ: tiền bán nước sạch, tiền điện phát ra từ nước không phép).
Xem và tải đầy đủ Nghị định 35/2026/NĐ-CP tại link
2. Tại sao quản lý thủ công là “canh bạc” rủi ro?
Theo Nghị định 23/2026/NĐ-CP (sửa đổi), yêu cầu giám sát không chỉ dừng lại ở báo cáo giấy mà là dữ liệu sống (real-time):
Hồ chứa phải truyền dữ liệu tự động 15 phút/lần.
• Nếu dữ liệu bị gián đoạn quá 72 giờ, phải có văn bản giải trình.
Việc cử nhân viên đi ghi chỉ số đồng hồ (logbook) hoặc sử dụng các thiết bị đo cũ kỹ không có khả năng truyền tin (online) sẽ khiến doanh nghiệp:
1. Không thể đáp ứng tần suất báo cáo 15 phút/lần.
2. Không phát hiện kịp thời sự cố rò rỉ hoặc hỏng hóc thiết bị để khắc phục trong 72 giờ vàng.
3. Dễ mắc lỗi sai lệch số liệu, dẫn đến cáo buộc “làm sai lệch hồ sơ” với mức phạt rất nặng.
3. Giải pháp “Lá chắn số”: Quản lý nước thông minh (Smart Water)
Để loại bỏ rủi ro bị phạt và tối ưu hóa vận hành, việc chuyển đổi sang mô hình Quản lý nước thông minh (SSWM) sử dụng công nghệ IoT là bước đi cấp thiết. Các giải pháp như của Sao Việt cung cấp một hệ sinh thái an toàn cho doanh nghiệp:
a. Tuân thủ tuyệt đối quy định quan trắc (Tránh phạt Điều 25)
• Thiết bị: Sử dụng các Data Logger 4G/NB-IoT (như dòng SVWMGE/SVWMGB) có khả năng kết nối đa cảm biến (lưu lượng, áp suất, chất lượng nước),.
• Lợi ích: Dữ liệu được thu thập và tự động truyền về máy chủ của Sở/Bộ Tài nguyên & Môi trường liên tục 24/7, đảm bảo không bao giờ bị phạt lỗi “không truyền dữ liệu”.
b. Minh bạch hóa dữ liệu & Kiểm soát ngưỡng khai thác
• Công nghệ: Hệ thống đo đạc chính xác đến từng giọt nước, từng chỉ số pH, Clo dư, Độ đục bằng Tủ quan trắc môi trường tự động,.
• Lợi ích: Loại bỏ rủi ro sai lệch số liệu do con người. Hệ thống cảnh báo tự động (Alerts) qua App điện thoại khi lưu lượng hoặc mực nước sắp vượt ngưỡng cho phép trong giấy phép, giúp chủ doanh nghiệp điều chỉnh kịp thời trước khi bị phạt,.
c. Lợi ích kinh tế: Đầu tư một lần, lợi ích kép
Ngoài việc tránh các khoản phạt hàng trăm triệu đồng, việc áp dụng IoT còn mang lại hiệu quả kinh tế thực tế:
• Giảm thất thoát nước: Hệ thống giám sát áp suất và lưu lượng giúp phát hiện điểm rò rỉ đường ống ngay lập tức, giảm lượng nước thất thoát.
• Tối ưu nhân sự: Không cần nhân viên đi chốt số liệu thủ công, giảm chi phí vận hành và sai sót.
• Bảo vệ tài sản: Cảnh báo sớm các sự cố máy bơm nhờ công nghệ AI phân tích dữ liệu.
Nghị định 290/2025/NĐ-CP là một thông điệp mạnh mẽ về việc siết chặt kỷ cương trong quản lý tài nguyên nước. Thay vì lo lắng về các đợt thanh tra hay nguy cơ bị tước giấy phép, doanh nghiệp nên chủ động trang bị “hệ miễn dịch” bằng các giải pháp công nghệ IoT.
Đầu tư vào hạ tầng Quản lý nước thông minh ngay hôm nay không chỉ là hành động tuân thủ pháp luật để tránh rủi ro, mà còn là chiến lược thông minh để tiết kiệm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững.
Tìm hiểu thêm các sản phẩm do Sao Việt nghiên cứu – sản xuất và phân phối:
– SWM – GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NƯỚC THÔNG MINH: tại link
– Thiết bị thu thập dữ liệu (Data logger): tại link
– Cảm biến (Sensors): tại link
– Tủ quan trắc môi trường: tại link
– Phầm mềm chuyển đổi số: tại link
Sao Việt – Chất lượng là niềm tin
Liên hệ ngay để nhận báo giá và tư vấn kỹ thuật chi tiết qua:
– Phone/Zalo: 0987.361.111 hoặc 0968.818.899
– Email: info@saovietgroup.com.vn
– Website: saoviet.com.vn
